Απλοποίηση της κοινοτικής νομοθεσίας με ορίζοντα το 2016
13/05/2013
Το 2016 κανείς δεν θα
μπορεί να εμπορεύεται σπόρους στην Ευρωπαϊκή Ένωση που δεν είναι
καταχωρημένοι σε εθνικούς καταλόγους μετά από πρόταση της Γενικής
Επιτροπής Υγείας & Καταναλωτών (DG SANCO) που τέθηκε σε ψηφοφορία τη
Δευτέρα του Πάσχα, 6 Μαΐου 2013, στη συνάντηση των Επιτρόπων.Μετά από πιέσεις χιλιάδων ατόμων και οργανώσεων, το βράδυ της Κυριακής του Πάσχα, 5 Μαΐου, υπήρξαν κάποιες αλλαγές της τελευταίας στιγμής στον προτεινόμενο νόμο. Συγκεκριμένα ορίστηκε ότι για μικρές επιχειρήσεις σποροπαραγωγής (με λιγότερους από 10 εργαζόμενους) θα επιτρέπεται να μην εγγράφουν στον επίσημο κατάλογο τους σπόρους που διακινούν. Αυτό ονομάστηκε «εξειδικευμένη αγορά». Τώρα η σχετική νομοθεσία θα πρέπει να πάει για έγκριση ή τροποποίηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου μπορεί να υπάρξουν κάποιες ακόμα αλλαγές.
Σύμφωνα με την πρόταση που πέρασε από το Κολέγιο των Επιτρόπων στις 6 Μαΐου, οι δώδεκα Οδηγίες που αφορούν το φυτικό πολλαπλασιαστικό υλικό αντικαθίστανται από ένα ενιαίο κανονισμό υπό τον τίτλο «Περί της παραγωγής και διάθεσης στην αγορά φυτικού αναπαραγωγικού υλικού». Μεγάλη σημασία έχει το γεγονός ότι ο νέος κανονισμός θα έχει άμεση ισχύ και εφαρμογή από όλα τα κράτη-μέλη, ενώ οι οδηγίες αλλού εφαρμόζονταν κι αλλού όχι.
Νέοι μηχανισμοί και αυστηρότεροι έλεγχοι
Υποχρεωτική η εφαρμογή του κανονισμού από όλα τα κράτη-μέλη, μόλις ψηφιστεί από το Συμβούλιο
Σε απλούστερη βάση μπαίνουν πλέον οι κανόνες εμπορίας σπόρων, μετά την προσπάθεια της Κομισιόν για ένα και μοναδικό κανονισμό, που θα ξεμπλέξει το νομοθετικό «κουβάρι» όσων ευρωπαϊκών διατάξεων ισχύουν ή έχουν αλλάξει από το 1966.
Οι σημερινές 12 Οδηγίες που αντικαθιστώνται με τον παραπάνω κανονισμό είναι των: Κτηνοτροφικών φυτών, Σιτηρών, Κοινοτικού καταλόγου ποικιλιών, Τεύτλων, Κηπευτικών (σπόρων), Κηπευτικών (φυτευτικού υλικού εκτός σπόρων), Πατάτας, Ελαιούχων & Κλωστικών, Αμπέλου, Διακοσμητικών φυτών, Οπωροφόρων, Δασικών φυτών.
Οι παραπάνω Οδηγίες έχουν εκδοθεί από το 1966 μέχρι το 1971 και έκτοτε έχουν τροποποιηθεί πολλάκις μέχρι σήμερα. Το αποτέλεσμα είναι ένας κυκεώνας διατάξεων που δυσκόλευαν τους επαγγελματίες και τα αρμόδια υπηρεσιακά στελέχη των υπουργείων και των περιφερειών. Ο νέος κανονισμός περιέχει διατάξεις που αφορούν όλη την παραγωγική διαδικασία, από τη διατήρηση των ποικιλιών, την εγγραφή τους σε κατάλογο και την προστασία των δικαιωμάτων, την παραγωγή των σπόρων και λοιπού φυτευτικού υλικού, τον έλεγχο και την πιστοποίηση, μέχρι την εμπορία. Περιέχει ακόμη κανόνες για τις επιχειρήσεις και το ανθρώπινο δυναμικό που ασχολείται με το φυτικό πολλαπλασιαστικό υλικό.
Εγγραφή στον κατάλογο
Η νέα νομοθεσία περιέχει άμεσους περιορισμούς στην παραγωγή και διάθεση στην αγορά φυτών και πολλαπλασιαστικού υλικού. Οι ποικιλίες σπόρων θα πρέπει να εγγράφονται σε κατάλογο. Μέχρι σήμερα οι σπόροι παράγονται παγκοσμίως, από τους γεωργούς, τη βιομηχανία σπόρων, δημόσια ινστιτούτα και Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις. Με τη νέα νομοθεσία, επιβάλλονται περιορισμοί στο εμπόριο για τις παραδοσιακές και σύγχρονες ποικιλίες σπόρων. Παραδοσιακές ποικιλίες που μέχρι τη δημοσίευση του νόμου δεν έχουν ακόμη αναγνωριστεί ή δεν έχουν καταγραφεί, θα υπόκεινται στη νομοθεσία των βιομηχανικών ποικιλιών.
Σε πρώτη φάση ο περιορισμός θα αφορά τους σπόρους λαχανικών και δέντρων του δάσους. Όμως δίνεται η εξουσία στην Κομισιόν να προχωρήσει σε περιορισμούς και στα υπόλοιπα είδη φυτών σε μεταγενέστερη ημερομηνία.
Νέος Οργανισμός
Σύμφωνα με το νέο νόμο, είναι παράνομο να αναπτυχθούν, να αναπαραχθούν ή να ανταλλαχθούν σπόροι προς σπορά κηπευτικών ή δέντρων, που δεν έχουν ελεγχθεί και εγκριθεί από έναν νέο Οργανισμό, που θα ονομάζεται «Οργανισμός Φυτικών Ποικιλιών της ΕΕ», ο οποίος θα δημιουργήσει μια λίστα των εγκεκριμένων ποικιλιών που θα μπορούν να εμπορεύονται στην ΕΕ. Επιπλέον, θα πρέπει καταβάλλεται ένα ετήσιο τέλος στον συγκεκριμένο Οργανισμό, για να παραμείνουν οι συγκεκριμένες ποικιλίες στον κατάλογο, και αν δεν καταβληθεί τότε θα αφαιρούνται και δεν θα μπορούν να καλλιεργηθούν.
Βασικά σημεία
Εθνικοί κατάλογοι
Η υποχρεωτική ένταξη όλων των ποικιλιών σπόρων σε εθνικούς ή ευρωπαϊκούς καταλόγους, προκειμένου να διατίθενται στο εμπόριο.
Επίσημη περιγραφή
Καθιερώνεται ως κριτήριο ένταξης στους καταλόγους η ύπαρξη επίσημα αναγνωρισμένης περιγραφής μιας ποικιλίας πριν την θέσπιση της νέας νομοθεσίας. Το κριτήριο αυτό αποκλείει την επανατοποθέτηση σε παραγωγικό κύκλο όσων παλαιών ποικιλιών δεν έχουν ήδη περιγραφεί ή αξιοποιηθεί μέχρι σήμερα.
Περιοχή προέλευσης
Επιβάλλονται γεωγραφικοί περιορισμοί στην αξιοποίηση των παραδοσιακών ποικιλιών, περιορίζοντας την παραγωγή τους στις περιοχές προέλευσής τους.
Συνεχείς έλεγχοι
Επιβάλλονται διαδικασίες ελέγχων στο χωράφι και στο έδαφος καθ΄ όλη τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου.
Αντιδράσεις
Η εναλλακτική κοινότητα «Πελίτι» ανέφερε σχετικά με τον κανονισμό για την εμπορία σπόρων της Κομισιόν ότι «οι μικρές βελτιώσεις που πραγματοποιήθηκαν είναι θετικές αλλά ανεπαρκείς. Συγκεκριμένα ορίσθηκε ότι για μικρές επιχειρήσεις θα επιτρέπεται να ΜΗΝ εγγράφουν στον επίσημο κατάλογο τους σπόρους που διακινούν. Αλλά τα προαπαιτούμενα για την εμπορία σε αυτήν την αγορά παραπέμπονται σε μελλοντικές αποφάσεις της Κομισιόν που θα ληφθούν ΜΕΤΑ την ψήφιση του νομοσχεδίου!Επομένως η κατάσταση παραμένει θολή και η οποιαδήποτε μικρή βελτίωση μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανατραπεί. Επίσης στο νομοσχέδιο προβλέπεται δυνατότητα αλλαγών από την Κομισιόν χωρίς ψηφοφορία στα υπόλοιπα όργανα της ΕΕ».
Τέλος, κάλεσε τους πολίτες να διεκδικήσουν «μια βελτιωμένη νομοθεσία που θα προστατεύει την Αγροτική Βιοποικιλότητα».
Διττός ο ρόλος του «Πελίτι»
Με τίποτα μοιάζουν να μην είναι ικανοποιημένες οι ανεξάρτητες οργανώσεις για τη διατήρηση των σπόρων. Το ελληνικό παράδειγμα, το «Πελίτι», του Παναγιώτη Σαϊνατούδη (φωτό) από το Παρανέστι Δράμας, σήκωσε ψηλά την παντιέρα κατά της νέας νομοθεσίας, η οποία τελικά αποδείχθηκε ότι δεν είναι τόσο επικίνδυνη για τους «μικρούς» καλλιεργητές παραδοσιακών ποικιλιών. Βέβαια, εάν δεν αντιδρούσαν, ίσως να ήταν δυσμενέστερο το αποτέλεσμα. Πάντως, ο ρόλος του «Πελίτι» έχει αποκτήσει πλέον πολλές διαστάσεις. Από εκεί που ήταν μία απλή ρομαντική ιδέα για «λίγους» εναλλακτικούς παραγωγούς που αναζητούσαν τις παλιές ποικιλίες, για να τις διατηρήσουν και να τις εξαπλώσουν, τώρα αποκτά διαστάσεις «μίνι» κινήματος, με ώθηση από τα αστικά κέντρα. Ορισμένοι, μάλιστα, αγρότες που έχουν προμηθευθεί δωρεάν σπόρο από το «Πελίτι» θεωρούν ότι οι προϋποθέσεις που βάζει για την επιστροφή της διπλάσιας ποσότητας καθιστούν δύσκολη τη συνεργασία μαζί του και ότι πιο ωφελημένοι είναι οι ερασιτέχνες παραγωγοί με τους μικρούς λαχανόκηπους που έχουν εξαπλωθεί ραγδαία τα τελευταία τρία χρόνια. Πάντως, το «Πελίτι» θα απαντήσει σε όλες τις απορίες των ενδιαφερομένων στη 13η Πανελλαδική Γιορτή Ανταλλαγής Σπόρων που θα γίνει το Σάββατο 11 Μαΐου στο Μεσοχώρι Παρανεστίου.
Πηγή: www.agronews.gr
