Η απάντηση του ΥΠΑΑΤ στο θέμα τις καθυστερήσεις στα νέα φυτοπροστατευτικά

   05/04/2013

Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης απαντά σε δημοσίευμα του Agronews για τις καθυστερήσεις στις εγκρίσεις νέων φυτοπροστατευτικών, οι οποίες φτάνουν πολλές φορές από τρία έως τέσσερα χρόνια.

Σχετικά με το δημοσίευμα του AGRONEWS περί καθυστερήσεων στην έγκριση φυτοπροστατευτικών προϊόντων από την αρμόδια Διεύθυνση Προστασίας Φυτικής Παραγωγής του ΥΠΑΑΤ σας γνωρίζουμε τα παρακάτω:
Η Υπηρεσία χορηγεί εγκρίσεις σύμφωνα με τον Κανονισμό 1107/2009/ΕΕ και τον Ν. 4036/2012. Στο άρθρο 4 του N. 4036 ορίζεται ως αρμόδια αρχή αξιολόγησης για την χορήγηση εγκρίσεων φ.π. το Μ.Φ.Ι. Μόλις η αρμόδια αρχή αξιολόγησης (Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο), ολοκληρώσει την αξιολόγηση ενός προϊόντος, η Υπηρεσία  εντός 6 εβδομάδων ολοκληρώνει την χορήγηση της έγκρισης. Επομένως θέμα καθυστέρησης στην περίπτωση αυτή δεν υφίσταται.
Στα προϊόντα τα οποία έχουν έγκριση σε άλλες χώρες του νότου της ΕΕ (και στην Ιταλία) ή σε όλη τη Ε.Ε. σε περιπτώσεις θερμοκηπιακών καλλιεργειών ή μετασυλλεκτικών εφαρμογών κ.α. χορηγείται αμοιβαία έγκριση, σύμφωνα με το άρθρο 40 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1107/2009, εντός 120 ημερών. Αυτό που απαιτείται και σε εφαρμογή της Ευρωπαϊκής νομοθεσίας, είναι η προσκόμιση της αξιολόγησης και της έγκρισης από την άλλη χώρα, έτσι ώστε να διασφαλίζεται με στοιχεία η ασφάλεια του προϊόντος για τον χρήστη, τον καταναλωτή και το περιβάλλον.
Στην εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1107/2009, ο οποίος βάζει αυστηρές προθεσμίες για την χορήγηση εγκρίσεων, η χώρα μας ανταποκρίνεται εμπρόθεσμα και δεν υπάρχει κανένα παράπονο από τους αιτούντες.
Για δε τις παλαιές αιτήσεις που εκκρεμούν με το Π.Δ. 115/97  εξεδόθη η με αριθμό 10775/107242 Υπουργική απόφαση τροποποίησης της απόφασης 124830/12−12−2007, σχετικά με την αμοιβαία αναγνώριση οριστικών εγκρίσεων κυκλοφορίας φυτοπροστατευτικών προϊόντων, σύμφωνα με το άρθρο 80.5 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1107/2009, σύμφωνα με το οποίο δεν απαιτείται πλέον να προσκομιστεί η πλήρης αξιολόγηση της άλλης χώρας, έτσι ώστε να διευκολυνθεί η χορήγηση αυτών των εγκρίσεων, εφόσον έχουν ήδη εγκριθεί σε μια άλλη χώρα.
Το Υπουργείο οδηγήθηκε σε αυτή την απόφαση, διότι διαπιστώθηκε ότι η χώρα «πιλότος» Ιταλία ενέκρινε μέχρι την έναρξη εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1107/2009, που ήταν η 14η/6/2011  προϊόντα  για τα οποία δεν είχε διαθέσιμη αξιολόγηση ως όφειλε.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, προτείνεται «σε ορισμένες επείγουσες περιπτώσεις και όπου υπάρχει μεγάλη ανάγκη, να δίνονται «αυτόματα» εγκρίσεις….», που σημαίνει:
Οι εγκρίσεις δεν επιτρέπεται να χορηγούνται ανεξέλεγκτα ή «αυτόματα», ούτε στη χώρα μας, ούτε σε κανένα άλλο Κράτος-Μέλος, καθώς κάτι τέτοιο θα είχε άμεση συνέπεια στη δημόσια υγεία και ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ από τις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1107/2009. Η χορήγηση εγκρίσεων γίνεται πάντα με βάση την ισχύουσα νομοθεσία, διότι αλλιώς ή οποιαδήποτε Υπουργική Απόφαση θα καταπέσει άμεσα, αν δεν στηρίζεται σε ανάλογο νομοθετικό πλαίσιο. Η Υπηρεσία μας χορηγεί τέτοιου είδους εγκρίσεις ακολουθώντας τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1107/2009.
Όσον αφορά τις συνέπειες, τα παράνομα φυτοπροστατευτικά προϊόντα που εισέρχονται από την Τουρκία, όπως αναφέρει το δημοσίευμα, είναι μόνο προϊόντα με παλιές δραστικές ουσίες που έχουν ανακληθεί από την Ε.Ε. και δεν κυκλοφορούν βεβαίως σε καμία χώρα της Ε.Ε..  Επομένως, σε αυτά τα προϊόντα δεν μπορούν να χορηγηθούν με κανένα τρόπο οριστικές εγκρίσεις (trifluralin, propanil, 1.3 D,  κ.α.), καθώς έχουν αξιολογηθεί και απαγορευτεί σε ολόκληρη την Ε.Ε.
Επιπλέον, αυτό δεν έχει σχέση με τα νέα προϊόντα, τα οποία, αν κυκλοφορούν σε χώρες της Ε.Ε., είναι βέβαια ακριβά και δεν συμφέρει οικονομικά η παράνομη εισαγωγή στη χώρα μας.  Όλα τα φ.π. νέας τεχνολογίας, σε όλες τις χώρες της Ε.Ε., φυσικό είναι να έχουν υψηλές τιμές και οπωσδήποτε σημαντικά υψηλότερες από τα παλαιά φ.π.   Η αναφορά σε παράνομη εισαγωγή αυτών των προϊόντων δεν ευσταθεί, διότι δεν υπάρχει κέρδος από το λαθρεμπόριο. Το λαθρεμπόριο περιορίζεται σε εισαγωγή ανακλημένων από ετών φ.π., τα οποία είναι κάκιστης ποιότητας και ζημιογόνα και για τον παραγωγό και για τον καταναλωτή.
Σχετικά με το ότι «ο κρατικός μηχανισμός δημιουργεί εμπόδια», αυτό δεν ανταποκρίνεται διόλου στην πραγματικότητα, διότι, όπως φαίνεται από την ιστοσελίδα του Υπουργείου μας, με αυτές τις διαδικασίες, κατά το έτος 2012 εγκρίθηκαν από την Υπηρεσία μας 301 προϊόντα (παραπάνω από ένα κάθε εργάσιμη ημέρα) εκ των οποίων 204 φυτοπροστατευτικά προϊόντα και 97 βιοκτόνα, κατά δε τους δύο τελευταίους μήνες (2ος και 3ος του 2013) έχουν χορηγηθεί 26  νέες εγκρίσεις. (συν 1).  Αυτά τα φ.π. αφορούν νέα σκευάσματα για τη χώρα μας, διότι η παλιά εθνική μας νομοθεσία έχει καταργηθεί από 1-6-2011, οπότε εφαρμόζεται ο Καν. 1107/2009.
Με τον Ν. 4036/2012 (ΦΕΚ Α΄8) “Διάθεση γεωργικών φαρμάκων στην αγορά, ορθολογική χρήση αυτών και συναφείς διατάξεις” που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 27-1-2012, μετά από εισήγηση της υπηρεσίας μας, αυστηροποιήθηκαν οι επιβαλλόμενες κυρώσεις και πλέον, σύμφωνα με το άρθρο 9, παράγραφος 2 του Ν. 4036/2012, τα επιβαλλόμενα πρόστιμα κυμαίνονται από δέκα έως πενήντα χιλιάδες ευρώ (10.000 € - 50.000 €).  Σε δε περίπτωση επανάληψης παράβασης, τα όρια των προστίμων διπλασιάζονται και το επιβαλλόμενο πρόστιμο δεν μπορεί να είναι λιγότερο από το διπλάσιο του προηγούμενου επιβληθέντος.   Τα πρόστιμα πλέον επιβάλλονται με Υπουργική Απόφαση.
Η αρμόδια υπηρεσία στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων της συνεργάζεται με τις συναρμόδιες ελεγκτικές αρχές της χώρας μας, όπως το Σ.Δ.Ο.Ε., την ΕΛ.Υ.Τ. (Δίωξη Λαθρεμπορίου), τις Τελωνειακές αρχές, την Οικονομική Αστυνομία, τις κατά τόπους Αστυνομικές Διευθύνσεις, κ.α. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι ο αρμόδιος υπάλληλος της υπηρεσίας συμμετείχε σε ενημερωτική ημερίδα για τα παράνομα φυτοφάρμακα, με συμμετοχή των τελωνειακών υπαλλήλων της Κομοτηνής, Αλεξανδρούπολης, Κήπων, Ορεστιάδας και Καστανέων, η οποία πραγματοποιήθηκε στην Αλεξανδρούπολη στις 22 Ιανουαρίου 2013.
Η υπηρεσία συνεργάζεται επίσης στενά με τις αρμόδιες αρχές των άλλων Κρατών – Μελών και με την Ευρωπαϊκή Αστυνομία (Europol) και με τον Ο.Ο.Σ.Α. (OECD) στην καταπολέμηση της διακίνησης παράνομων φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Τα παράνομα φυτοπροστατευτικά προϊόντα προέλευσης Τουρκίας πολλές φορές δεν εισέρχονται στη χώρα μας μέσω Έβρου, λόγω των αυστηρών τελωνειακών ελέγχων, αλλά μέσω Βουλγαρίας. Κατ’ επανάληψη, επίσης, έχει συνεργαστεί με την αρμόδια υπηρεσία της Βουλγαρίας για τη λήψη των αναγκαίων μέτρων περιορισμού της συγκεκριμένης παραβατικότητας.
Ως αποτέλεσμα πληθώρα περιπτώσεων έχει εξιχνιαστεί, μεταξύ των οποίων και ένα από τα μεγαλύτερα πανευρωπαϊκά κυκλώματα διακίνησης παράνομων φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Στη συγκεκριμένη υπόθεση πρωταγωνιστικό ρόλο έχουν οι ελεγκτικές αρχές, πέραν της χώρας μας, της Γερμανίας, της Αυστρίας, του Βελγίου, της Γαλλίας και της Αγγλίας.
Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι:
• Κατά το 2011 και, παρά την οικονομική κρίση και τη στενότητα πόρων, ολοκληρώθηκαν σαράντα τρεις (43) υποθέσεις διακίνησης παράνομων φυτοπροστατευτικών προϊόντων (φυτοφαρμάκων) και επιβλήθηκαν πρόστιμα τετρακοσίων είκοσι χιλιάδων και πεντακοσίων ευρώ (420.500 €).
• Κατά το 2012 και, παρά την οικονομική κρίση και τη στενότητα πόρων, ολοκληρώθηκαν σαράντα μία (41) υποθέσεις διακίνησης παράνομων φυτοπροστατευτικών προϊόντων (φυτοφαρμάκων) και επιβλήθηκαν πρόστιμα διακοσίων εξήντα επτά χιλιάδων ευρώ (267.000 €).
Οι κυρωτικές αποφάσεις δημοσιεύτηκαν στο πρόγραμμα «Διαύγεια» και είναι στη διάθεση κάθε ενδιαφερόμενου.
Επιπλέον, μετά από εντολή του Γενικού Γραμματέα, η υπηρεσία συνεργάζεται με τον ΟΠΕΚΕΠΕ και σε κάθε παραγωγό που διαπιστώνεται κατοχή ή χρήση παράνομων φυτοπροστατευτικών προϊόντων επιβάλλονται επιπλέον κυρώσεις (μειώσεις) στις κοινοτικές ενισχύσεις που θα μπορούσε να λάβει, λόγω μη συμμόρφωσης των οριζόμενων στις απαιτήσεις της πολλαπλής συμμόρφωσης. Για το λόγο αυτό κάθε απόφαση επιβολής κυρώσεων κοινοποιείται πλέον και στον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Παρά την έλλειψη των αναγκαίων πόρων, οι μηχανισμοί ελέγχου ενισχύονται μέσω της συνεργασίας των υπηρεσιών και της ανταλλαγής πληροφοριών με άλλα κράτη ή διεθνείς οργανισμούς.  Πέραν αυτών, στην καταπολέμηση των παράνομων φυτοπροστατευτικών προϊόντων θα συμβάλλει και το σύστημα ηλεκτρονικής καταγραφής της διακίνησης των φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Η συγκεκριμένη εφαρμογή, η οποία θεσπίστηκε με την με αριθ. 2519/28169/2013 (ΦΕΚ Β΄649) Απόφαση του Αν. Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων κ. Μ. Χαρακόπουλου, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 36 του Ν. 4036/2012 (ΦΕΚ Α΄8), συνιστά εφαρμογή ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, αφού για κάθε λιανική πώληση φυτοπροστατευτικού προϊόντος θα καταγράφονται τα στοιχεία του παραγωγού και η σκοπούμενη χρήση του φυτοπροστατευτικού προϊόντος, με αυτόματη ενημέρωση του Υπουργείου μας.   Επιπλέον, το Υπουργείο μας έχει προετοιμάσει το Εθνικό Σχέδιο δράσης για την ορθολογική χρήση των φυτοπροστατευτικών προϊόντων, σε συνεργασία με πληθώρα ιδιωτικών και δημόσιων φορέων, όπως Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, Ε.ΣΥ.Φ., ΓΕΩΤ.Ε.Ε., υπηρεσίες του Υπουργείου μας, ΠΑΣΕΓΕΣ, Greenpeace, Καταναλωτικές οργανώσεις, ΣΕΒΤ κ.α., με το οποίο προβλέπονται, μεταξύ άλλων, οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις για την έναρξη του συστήματος κατάρτισης των επαγγελματιών χρηστών φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Στα θέματα κατάρτισης των παραγωγών εντάσσονται και οι κίνδυνοι από τη χρήση παράνομων φυτοπροστατευτικών προϊόντων.
Απαντώντας στα σημεία - κατηγορίες σκευασμάτων που, σύμφωνα με το άρθρο, γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης, εξαιτίας δυσλειτουργίας του κρατικού μηχανισμού, επισημαίνουμε τα ακόλουθα :
Α) Όσα είναι εγκεκριμένα σε άλλες χώρες της Ε.Ε., εγκρίνονται και στην χώρα μας, ανάλογα με το είδος της έγκρισης που αιτείται η κάθε εταιρία.
Β) Όσα απαγορεύτηκαν με ευρωπαϊκούς μηχανισμούς, δεν κυκλοφορούν σε καμία χώρα της Ε.Ε., επομένως ούτε στην Ελλάδα.  Συνεπώς, το ότι κυκλοφορούν στην Τουρκία, δεν αίρει την ανάκλησή τους στην Ε.Ε. και δεν μπορεί να χορηγηθεί έγκριση σε αυτά.
Γ) Όσα είναι εγκεκριμένα στην Ε.Ε., είναι εγκεκριμένα και στην Ελλάδα.  Εφόσον έχουν έγκριση στην Ελλάδα, ακολουθούν όλες τις διαδικασίες του εμπορίου.Πηγή: www.agronews.gr