Ύστερα από τον επιτόπιο έλεγχο που
διενεργήθηκε από κλιμάκιο
γεωπόνων της Δ.Α.Ο.Κ. Λά-ρισας σε αγροτεμάχια φακής της ευρύτερης
περιοχής της δημοτικής κοινότητας Χαλκιάδων του Δήμου Φαρσάλων, η
Υπηρεσία μας σε συνεργασία με τον Επίκουρο Καθηγητή Συστηματικής
Βοτανικής – Ζιζανιολογίας του τμήματος Φυτικής Παραγωγής του Τ.Ε.Ι.
Λάρισας κ. Ιωαν. Βασιλάκογλου και τον εκλεγμένο Λέκτορα Ζιζανιολογίας
του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Αν. Καρκάνη, σας ενημερώνει σχετικά με τη
βιολογία της οροβάγχης που έχει εντοπιστεί σε πολλούς αγρούς της
περιοχής σας, καθώς και τους τρόπους αντιμετώπισής της.
ΒΙΟΛΟΓΙΑ: Η οροβάγχη (ή «λύκος» όπως πολλοί την
αποκαλούν) προσβάλει πολλές καλλιέργειες (καπνός, τομάτα, πατάτα,
ηλίανθος) συμπεριλαμβανομένων και των ψυχανθών (φακή, μπιζέλι, ρεβίθι,
βίκος, κουκιά κ.α.) και στερείται χλωροφύλλης, που σημαίνει ότι για να
επιζήσει χρησιμο-ποιεί τα θρεπτικά συστατικά που απορροφά από το φυτό
ξενιστή και επηρεάζει την ανάπτυξη των φυτών. Η οροβάγχη
πολλαπλασιάζεται με σπόρους οι οποίοι έχουν πολύ μικρό μέγεθος,
παρουσιά-ζουν λήθαργο και διατηρούν την ζωτικότητα τους για πολλά έτη
(περισσότερο από 10 έτη), ενώ κάθε φυτό οροβάγχης μπορεί να παράγει
περισσότερους από 100.000 σπόρους, γι' αυτό το λόγο η καταστροφή της θα
πρέπει να πραγματοποιείται πριν αυτή σποροποιήσει και οι σπόροι της
εξαπλωθούν.
Ο βιολογικός κύκλος της οροβάγχης περιλαμβάνει τις εξής φάσεις: α)
βλάστηση σπόρων, β) φάση παρασιτισμού: σύνδεση με τη ρίζα του φυτού
ξενιστή (ανάπτυξη υπόγειου τμήματος), γ) βλαστητική φάση (ανάπτυξη του
υπέργειου τμήματος), δ) αναπαραγωγική φάση (άνθηση, παραγωγή σπόρων).
Όπως είναι φανερό, η ύπαρξη της οροβάγχης γίνεται αντιληπτή μόνο όταν το
φυτό βγει από το έδαφος, γεγονός που καθιστά το συγκεκριμένο
ολοπαράσιτο έναν ύπουλο εχθρό των καλλιεργειών.
Η καταπολέμηση της οροβάγχης είναι αρκετά δύσκολη και μόνο από το
γεγονός ότι δεν υ-πάρχει εγκεκριμένο χημικό ζιζανιοκτόνο για την
καλλιέργεια της φακής που να καταπολεμά το ζιζάνιο αποτελεσματικά. Γι'
αυτό το λόγο, ο περιορισμός της οροβάγχης συνίσταται σε προληπτικά και
καλλιεργητικά μέτρα όπως αναφέρονται παρακάτω:
1) ΠΡΟΛΗΨΗ:
- Επιλογή καθαρών χωραφιών, απαλλαγμένων από το παράσιτο,
- Χρησιμοποίηση πιστοποιημένου σπόρου σποράς απαλλαγμένου από σπόρους οροβάγχης,
- Πολύ καλός καθαρισμός των μηχανημάτων κατεργασίας του εδάφους, συγκομιδής και των μεταφορικών μηχανημάτων που θα χρησιμοποιηθούν σε προσβεβλημένους αγρούς είναι απαραίτητος για τον περιορισμό της εξάπλωσης της οροβάγχης σε μη προσβεβλημένους αγρούς. Η συγκομιδή συνιστάται να ξεκινήσει από τους μη προσβεβλημένους αγρούς και να ολοκληρωθεί στους προσβεβλημένους αγρούς, προκειμένου να αποφευχθεί η διασπορά σπόρων με τις θεριζοαλωνιστικές μηχανές.
2) ΒΟΤΑΝΙΣΜΑ-ΣΚΑΛΙΣΜΑ:
To βοτάνισμα - σκάλισμα συστήνεται στις περιπτώσεις μειωμένης προσβολής, έτσι ώστε να παρεμποδιστεί η περαιτέρω εξάπλωση του παρασίτου, μέσω της μείωσης της παραγωγής των σπόρων. Το βοτάνισμα πρέπει να πραγματοποιείται πριν την σποροποίηση της οροβάγχης.
To βοτάνισμα - σκάλισμα συστήνεται στις περιπτώσεις μειωμένης προσβολής, έτσι ώστε να παρεμποδιστεί η περαιτέρω εξάπλωση του παρασίτου, μέσω της μείωσης της παραγωγής των σπόρων. Το βοτάνισμα πρέπει να πραγματοποιείται πριν την σποροποίηση της οροβάγχης.
3) ΑΜΕΙΨΙΣΠΟΡΑ:
Ένα κύριο χαρακτηριστικό των σπόρων της οροβάγχης είναι η ιδιότητα του ληθάργου, με αποτέλεσμα οι σπόροι να μπορούν να επιβιώσουν για πολλά χρόνια (άνω των 10 ετών). Παρόλα αυτά η επιλογή της κατάλληλης αμειψισποράς (τριετή ή τετραετή) με φυτά που δεν προσβάλλονται από την οροβάγχη μειώνει την προσβολή.
Ένα κύριο χαρακτηριστικό των σπόρων της οροβάγχης είναι η ιδιότητα του ληθάργου, με αποτέλεσμα οι σπόροι να μπορούν να επιβιώσουν για πολλά χρόνια (άνω των 10 ετών). Παρόλα αυτά η επιλογή της κατάλληλης αμειψισποράς (τριετή ή τετραετή) με φυτά που δεν προσβάλλονται από την οροβάγχη μειώνει την προσβολή.
4) ΒΑΘΥ ΟΡΓΩΜΑ:
Το βαθύ όργωμα μπορεί να περιορίσει το πρόβλημα φέρνοντας τους σπόρους της οροβάγ-χης σε μεγάλο βάθος. Με το επόμενο όμως όργωμα, πολλοί σπόροι και πάλι θα έρθουν στην επιφάνεια και θα βλαστήσουν.
Το βαθύ όργωμα μπορεί να περιορίσει το πρόβλημα φέρνοντας τους σπόρους της οροβάγ-χης σε μεγάλο βάθος. Με το επόμενο όμως όργωμα, πολλοί σπόροι και πάλι θα έρθουν στην επιφάνεια και θα βλαστήσουν.
5) ΗΛΙΟΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗ:
Η ηλιοαπολύμανση (κάλυψη του εδάφους με διαφανή πλαστικά κατά την περίοδο του καλο-καιριού) είναι μια αποτελεσματική μέθοδος, όμως πρακτικά λόγω μεγάλου κόστους εφαρμογής δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε φυτά μεγάλης καλλιέργειας όπως η φακή. Αναγκαία προϋπόθεση εφαρμογής τις συγκεκριμένης μεθόδου είναι η καθολική συμμετοχή των παραγωγών με προσβεβ-λημένους αγρούς.
Η ηλιοαπολύμανση (κάλυψη του εδάφους με διαφανή πλαστικά κατά την περίοδο του καλο-καιριού) είναι μια αποτελεσματική μέθοδος, όμως πρακτικά λόγω μεγάλου κόστους εφαρμογής δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε φυτά μεγάλης καλλιέργειας όπως η φακή. Αναγκαία προϋπόθεση εφαρμογής τις συγκεκριμένης μεθόδου είναι η καθολική συμμετοχή των παραγωγών με προσβεβ-λημένους αγρούς.
Η Υπηρεσία μας παρακαλεί τους παραγωγούς να βρίσκονται σε
επικοινωνία με τους γεωπό-νους της στα τηλ: 2413 511119 (Δημ. Σταυρίδης)
και 2413 511209 (Αθ. Λιακατάς).
Ο ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΣ
Δ/ΝΣΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ-ΑΣ
& ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ
ΠΕ ΛΑΡΙΣΑΣ
Δ/ΝΣΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ-ΑΣ
& ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ
ΠΕ ΛΑΡΙΣΑΣ
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΛΦΟΥΝΤΖΟΣ
πηγη: www.paseges.gr
