07/11/2013
Στο Συμβούλιο Υπουργών
παρέπεμψε η Επιτροπή το αίτημα για καλλιέργεια γενετικώς τροποποιημένου
καλαμποκιού, το οποίο είχε υποβληθεί πριν από δώδεκα χρόνια, το 2001.Να σημειωθεί ότι η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων έχει ήδη διατυπώσει θετική γνώμη για τα αίτημα αυτό, σε έξι γνωμοδοτήσεις το 2005, το 2006, το 2008, το 2011 και το 2012.
Το αίτημα που υποβλήθηκε το 2001 εντάσσεται στην «παλιά» διαδικασία επιτροπολογίας πριν από τη Λισσαβώνα, η οποία προβλέπει ότι, αν στο Συμβούλιο δεν μπορεί να επιτευχθεί ενισχυμένη πλειοψηφία, είτε υπέρ είτε κατά της έγκρισης, τότε η Επιτροπή υποχρεούται εκ του νόμου να χορηγήσει την έγκριση.
Παράλληλα, η Επιτροπή ζήτησε να γίνει εκ νέου διάλογος στο Συμβούλιο Υπουργών για την πρόταση που έχει υποβάλει σχετικά με τις καλλιέργειες, για την οποία το Κοινοβούλιο έχει ήδη εκδώσει γνώμη σύμφωνα με την οποία θα πρέπει να επιτρέπεται στα κράτη μέλη να περιορίζουν ή να απαγορεύουν καλλιέργεια Γενετικώς Τροποποιημένων Οργανισμών (ΓΤΟ) στην επικράτειά τους για λόγους άλλους πλην αυτών που σχετίζονται με κινδύνους για την υγεία και το περιβάλλον.
Ο Επίτροπος για την υγεία, κ. Tonio Borg, δήλωσε: «Η Επιτροπή είναι υποχρεωμένη να συμμορφωθεί με την απόφαση του Δικαστηρίου και γι’ αυτό αποφάσισε σήμερα να διαβιβάσει σχέδιο απόφασης για την έγκριση του αραβοσίτου 1507 στο Συμβούλιο: τους προσεχείς μήνες, οι υπουργοί θα κληθούν να λάβουν θέση για το συγκεκριμένο αίτημα για έγκριση».
Ο Επίτροπος για την υγεία, κ. Borg, συνέχισε: «Η απόφαση του Δικαστηρίου για τον αραβόσιτο 1507 επιβεβαιώνει ότι είναι επείγουσα ανάγκη να υπάρξει ένας συμβιβασμός ανάμεσα στους αυστηρούς και προδιαγεγραμμένους κανόνες της ΕΕ για την έγκριση καλλιεργειών ΓΤΟ και στις εθνικές ιδιαιτερότητες. Πριν από τρία χρόνια, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση, με την ευρεία υποστήριξη τόσο του Κοινοβουλίου όσο και του Συμβουλίου, για την εξεύρεση λύσης στο σημερινό αδιέξοδο της διαδικασίας έγκρισης. Για τον λόγο αυτό, απευθύνω έκκληση στα κράτη μέλη να πάρουν θέση και να στηρίξουν την πρόταση της Επιτροπής, έτσι ώστε η προεδρία και το Συμβούλιο να μπορέσουν να καταλήξουν σε συμβιβασμό και να προχωρήσει η πρόταση για τις καλλιέργειες."
Προσεχείς ενέργειες
Η Επιτροπή ζήτησε να γίνει συζήτηση με τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του Συμβουλίου Υπουργών Περιβάλλοντος που θα συνεδριάσουν στις 13 Δεκεμβρίου 2013.
Ιστορικό
Tο γενετικώς τροποποιημένο καλαμπόκι1507 (αραβόσιτος Bt) αναπτύχθηκε για να ενισχύσει την ανθεκτικότητα του αραβοσίτου σε συγκεκριμένους επιβλαβείς οργανισμούς που το προσβάλλουν, όπως είναι οι προνύμφες της πυραλίδας του καλαμποκιού. Σήμερα, στην Ευρωπαϊκή Ένωση επιτρέπεται η κυκλοφορία τροφίμων και ζωοτροφών που περιέχουν τέτοιου είδους καλαμπόκι, αλλά δεν επιτρέπεται η καλλιέργειά του. Το 2001 η εταιρεία Pioneer υπέβαλε αίτηση για να επιτραπεί η καλλιέργεια του αραβοσίτου 1507, δυνάμει της οδηγίας 2001/18/EΚ για τη σκόπιμη ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον.
Το 2007 η Pioneer προσέφυγε στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για παράλειψη κατά της Επιτροπής, επειδή δεν υπέβαλε προς ψήφιση στην κανονιστική επιτροπή πρόταση απόφασης για την έγκριση του εν λόγω καλαμποκιού. Το Δικαστήριο δεν έδωσε συνέχεια στην προσφυγή αφότου η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση στην κανονιστική επιτροπή τον Φεβρουάριο του 2009, σχετικά με σχέδιο απόφασης για έγκριση του καλαμποκιού. Η επιτροπή, ωστόσο, δεν εξέδωσε γνώμη. Το 2010 η Pioneer προσέφυγε για δεύτερη φορά κατά της Επιτροπής λόγω παράλειψης (υπόθεση T-164/10) που συνίσταται στη μη παραπομπή, ελλείψει έκδοσης γνώμης από την κανονιστική επιτροπή, πρότασης απόφασης του Συμβουλίου για έγκριση, όπως όφειλε σύμφωνα με τη διαδικασία της επιτροπολογίας που ίσχυε την εποχή εκείνη[1].
Στις 26 Σεπτεμβρίου 2013, το Γενικό Δικαστήριο εξέδωσε απόφαση για την υπόθεση T-164/10, σύμφωνα με την οποία η Επιτροπή παρέλειψε να ενεργήσει καθόσον δεν υπέβαλε στο Συμβούλιο πρόταση δυνάμει του άρθρου5 παράγραφος 4 της απόφασης 1999/468/EΚ για την επιτροπολογία.
Συνεπώς, σύμφωνα με το άρθρο 266 ΣΛΕΕ και την απόφαση του Δικαστηρίου, η Επιτροπή υποβάλλει τώρα στο Συμβούλιο πρόταση απόφασης για την έγκριση του αραβοσίτου 1507. Για να εξασφαλιστεί υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας και του περιβάλλοντος, το σχέδιο απόφασης για την έγκριση τροποποιήθηκε ελαφρώς ώστε να συμπεριλάβει συστάσεις που διατύπωσε η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) το 2011 και το 2012 όσον αφορά τους όρους έγκρισης και περιβαλλοντικής παρακολούθησης του αραβοσίτου 1507.
Η πρόταση της Επιτροπής για τις καλλιέργειες
Ανταποκρινόμενη σε χρόνιο αίτημα αρκετών κρατών μελών, η Επιτροπή δημοσίευσε τον Ιούλιο του 2010 πρόταση κανονισμού για την αναθεώρηση της οδηγίας 2001/18/ΕΚ με σκοπό να παράσχει στα κράτη μέλη τη νομική βάση που απαιτείται για να αποφασίσουν σχετικά με την καλλιέργεια ΓΤΟ για λόγους άλλους από εκείνους που βασίζονται στην επιστημονική εκτίμηση της επικινδυνότητας για την υγεία και το περιβάλλον, η οποία διεξάγεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.Χάρη στην τροποποίηση αυτή, τα κράτη μέλη θα είναι σε θέση να περιορίσουν ή να απαγορεύσουν την καλλιέργεια ΓΤΟ σε τμήμα ή στο σύνολο του εδάφους τους χωρίς να προσφύγουν σε ρήτρες διασφάλισης που, έως σήμερα, δεν έχουν υποστήριξη από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων.
Tο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε σε πρώτη ανάγνωση την πρόταση, τον Ιούλιο του 2011. Στο Συμβούλιο, παρά τις προσπάθειες διαδοχικών προεδριών, και ειδικότερα της δανικής προεδρίας το 2012, δεν επιτεύχθηκε συμφωνία λόγω του βέτο που προέβαλε μια μειοψηφία κρατών μελών. Η Επιτροπή εξακολούθησε να καταβάλει προσπάθειες για να κατευνάσει τις ανησυχίες των κρατών μελών και, ταυτόχρονα, να κερδίσει την υποστήριξη μιας ευρείας πλειοψηφίας κρατών μελών υπέρ της πρότασης.
Οι πρώτες αντιδράσεις
«Λίγους μήνες πριν ολοκληρωθεί η θητεία της, η Κομισιόν προσπαθεί να επιβάλει νέες ποικιλίες Γενετικά Τροποποιημένων Οργανισμών (ΓΤΟ) στους πολίτες , οι οποίοι σε μεγάλο βαθμό δεν θέλουν τα "μεταλλαγμένα" στην διατροφή τους», επισημαίνουν σε ανακοίνωσή τους οι Οικολόγοι Πράσινοι.
«Η Επιτροπή δεν θα μπορούσε να κάνει τα πράγματα χειρότερα για να αποδείξει ότι λίγο πριν αντικατασταθεί είναι πρόθυμη να ευνοήσει εταιρείες γενετικής μηχανικής, κυρίως από τις ΗΠΑ, σε βάρος της προστασίας του περιβάλλοντος και της υγείας των ευρωπαίων καταναλωτών", δήλωσε ο Νίκος Χρυσόγελος, ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πράσινων / Ομάδα των Πράσινων στο Ευρωκοινοβούλιο, σχετικά με την πρόταση του Tonio Borg, Επιτρόπου για την Υγεία και τους Καταναλωτές, προς τους υπόλοιπους Επιτρόπους για την έγκριση 3 νέων μέτρων, που προωθούν τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς ("μεταλλαγμένα")
Την Τετάρτη 6 Νοεμβρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την έγκριση την εισήγησης του Borg και παραπέμπει το θέμα στο Συμβούλιο. Αν δεν πάρει απόφαση το Συμβούλιο ή αν δεν απορρίψει την εισήγηση ρητά, η Κομισιόν μπορεί να προχωρήσει στην αδειοδότηση, με βάση τους ισχύοντες μέχρι σήμερα κανόνες. Η απόφαση της Κομισιόν προβλέπει 3 καταστροφικά μέτρα:
1. Την άδεια για την καλλιέργεια μιας νέας ποικιλίας ΓΤΟ καλαμποκιού (τη 1507 της Pioneer), την πρώτη μετά το 1998, οπότε εγκρίθηκε το MON810. Αυτό το καλαμπόκι παράγει μια Bt εντομοκτόνο τοξίνη που μπορεί να αποτελέσει απειλή για τα Ευρωπαϊκά είδη πεταλούδων. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA) έχει αναγνωρίσει ότι δεν μπορεί να εκτιμήσει τις επιπτώσεις της νέας ποικιλίας στις μέλισσες και στα άλλα έντομα επικονιαστές. Αυτή η ποικιλία αραβοσίτου είναι επίσης ανεκτική σε ένα τοξικό ζιζανιοκτόνο, το γλυφοσινικό αμμώνιο, αλλά αυτό το χαρακτηριστικό δεν έχει καν αξιολογηθεί επειδή το ζιζανιοκτόνο υποτίθεται ότι δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθεί στον αραβόσιτο!
2. Την άδεια εισαγωγής του περίφημου SmartStax, ενός Γενετικά Τροποποιημένου αραβοσίτου για τρόφιμα και ζωοτροφές. Το SmartStax μεταφέρει 6 διαφορετικά γονίδια εντομοκτόνων και 2 ζιζανιοκτόνα γονίδια, καθιστώντας το ένα τοξικό κοκτέιλ εντομοκτόνων και ζιζανιοκτόνων που θα καταλήξουν στο πιάτο μας. Οι συνδυασμένες επιδράσεις όλων αυτών των τοξινών δεν έχουν αξιολογηθεί.
3. Την έγκριση του Γενετικά Τροποποιημένου αραβοσίτου ΜΟΝ810 για τη γύρη. Περισσότερα από 10 χρόνια αφότου έχει επιτραπεί για καλλιέργεια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φαίνεται να συνειδητοποιεί ξαφνικά ότι αυτή η Γενετικά Τροποποιημένη ποικιλία αραβόσιτου είναι δυνατόν να επιμολύνει το μέλι. Η απόφαση αυτή αποτελεί το πρώτο βήμα για τη νομιμοποίηση επιμολυσμένου μελιού από ΓΤΟ χωρίς να ενημερώνονται οι καταναλωτές. Η Επιτροπή προτείνει ταυτόχρονα να τροποποιηθεί η Οδηγία για το Μέλι, ώστε να διασφαλίσει ότι κάθε επιμόλυνση του μελιού από ΓΤΟ δεν θα γίνεται γνωστή στους καταναλωτές.
" Όλοι αυτοί οι Γενετικά Τροποποιημένοι Οργανισμοί που εισηγείται η Κομισιόν να επιτραπούν έχουν συγκεκριμένα προβλήματα, δεν έχουν αξιολογηθεί ενδελεχώς και υπάρχουν καταγεγραμμένες μαρτυρίες από την αποτυχημένη διαδικασία αδειοδότησής τους. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι οι πολίτες της ΕΕ αισθάνονται προδομένοι από την Κομισιόν, που αντί να τους προστατεύει, επιδιώκει τώρα να τα βάλει στο πιάτο μας από την πίσω πόρτα, υποκύπτοντας στις πολυετείς προσπάθειες των εταιριών για έγκριση. Μένει τώρα στις Κυβερνήσεις των Κρατών Μελών και το Συμβούλιο να απορρίψουν την καταστροφική αυτή πρόταση της Κομισιόν. Περιμένουμε με ενδιαφέρον την αντίδραση της ελληνικής κυβέρνησης και του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης».
Περισσότερες πληροφορίες
- Για το ΓΤΟ καλαμπόκι 1507: http://www.greenpeace.org/eu-unit/en/News/2013/Commission-considers-backing-new-GM-crop-despite-gaps-in-its-safety-testing/
- Για το SmartStax: http://www.testbiotech.org/en/smartstax
- Για την διαδικτυακή εκστρατεία ενάντια στους μεταλλαγμένους σπόρους: http://www.stopthecrop.org/
Πηγή: www.agronews.gr
